Ruto verbindt 'Tutam' aan Bijbelse leringen in Gikomba

Sophie Smit · 2026-02-02

Het was een bijzondere zondagochtend in Gikomba, waar president William Ruto tijdens een kerkdienst een opvallende verbinding legde. Hij sprak over de 'Tutam'-leuzen die je tegenwoordig overal hoort en bracht die terug naar eeuwige Bijbelse principes. Het voelde niet als een politieke toespraak, maar meer als een pastorale overdenking. En dat is precies wat het zo interessant maakte. ### Wat betekent 'Tutam' eigenlijk? Voor wie het niet weet: 'Tutam' is een Swahili-uitdrukking die zoiets betekent als 'we zullen niet zwijgen' of 'we zullen niet stoppen'. Het is een kreet die je vooral in politieke context hoort, een soort strijdkreet voor doorzettingsvermogen. Maar Ruto pakte het anders aan. Hij vroeg zich hardop af: wat als we deze vastberadenheid nu eens toepassen op ons geloofsleven? Hij haalde verschillende Bijbelverzen aan die gaan over volharding. Denk aan Filippenzen 3:14 waar Paulus schrijft: 'Ik streef ernaar het doel te bereiken en de prijs te winnen.' Of Hebreeën 12:1 over 'de wedstrijd lopen die voor ons ligt'. Het ging hem niet om politieke slogans, maar om geestelijke vastberadenheid.  ### De kern van zijn boodschap Wat me het meest bijbleef, was hoe praktisch hij het maakte. Het ging niet over abstracte theologie, maar over hoe we deze principes in ons dagelijks leven kunnen toepassen. Hij noemde een paar concrete voorbeelden: - Volharden in gebed, ook als antwoorden uitblijven - Trouw blijven aan Bijbelse waarden in een veranderende wereld - Gemeenschap opbouwen die elkaar ondersteunt in moeilijke tijden - Je geloof praktisch maken door naastenliefde Het mooie was dat hij geen simpele antwoorden gaf. Hij erkende dat het leven complex is en dat geloof soms een strijd kan zijn. Maar juist daarom is die 'Tutam'-mentaliteit zo waardevol - niet opgeven, blijven geloven, blijven hopen.  ### Waarom deze verbinding belangrijk is In een tijd waarin religie en politiek vaak gescheiden werelden lijken, was deze integratie verfrissend. Ruto liet zien dat geloof niet iets is wat je alleen op zondag in de kerk beleeft. Het moet doordringen in hoe je denkt, spreekt en handelt - zelfs in je politieke engagement. Een gemeentelid vertelde me na de dienst: 'Het voelde alsof hij precies benoemde wat we allemaal voelen. Dat we soms moe worden, maar dat we moeten blijven staan voor wat we geloven.' Dat is precies de kern: geloof als een actieve, doorzettende kracht in je leven. ### Wat kunnen we hiervan leren? Ik denk dat er een paar belangrijke lessen zijn die we mee kunnen nemen. Ten eerste: onze taal en uitdrukkingen hebben vaak diepere spirituele lagen dan we beseffen. Ten tweede: Bijbelse principes zijn verrassend relevant voor hedendaagse uitdagingen. En ten derde: leiderschap gaat niet alleen over beleid maken, maar ook over betekenis geven aan wat mensen ervaren. Zoals Ruto zelf zei: 'Onze vastberadenheid moet geworteld zijn in iets dat groter is dan onszelf.' Het gaat niet om blind doorzetten, maar om doelgericht volharden met een hoger doel voor ogen. Dat maakt alle verschil. ### Praktische toepassing voor ons allemaal Dus wat betekent dit nu concreet voor jou en mij? Het betekent dat we kunnen kijken naar de gebieden in ons leven waar we de neiging hebben op te geven. Waar hebben we die 'Tutam'-mentaliteit nodig? Misschien in: - Onze persoonlijke relaties die aandacht nodig hebben - Onze gebedsleven dat soms routine wordt - Onze inzet voor gerechtigheid in onze gemeenschap - Onze persoonlijke groei en karaktervorming Het gaat erom dat we niet alleen maar slogans roepen, maar dat we die vastberadenheid ook echt leven. Dag in, dag uit. In de kleine keuzes en de grote uitdagingen. Dat is waar geloof echt betekenis krijgt - niet in theorie, maar in praktijk. Ik merk dat ik sinds die dienst anders luister naar die 'Tutam'-kreten. Niet alleen als politieke leuzen, maar als een herinnering aan een diepere waarheid: dat volharden, wanneer het geworteld is in geloof, transformatieve kracht heeft. En dat is een boodschap die we allemaal kunnen gebruiken, ongeacht onze politieke overtuigingen.